|
سراب گیان:
سراب گیان
در 21 کیلومتری جنوب غربی شهرستان نهاوند قرار گرفته است. از جنوب به
کوه گرین و از قسمت غرب به روستاهای ظفرآباد و مهین آباد محدود می شود.
این سراب با آبدهی 5/2 متر مکعب آب در ثانیه از کوههای گرو سرچشمه می
گیرد و پس از مشروب ساختن اراضی اطراف، مازاد آن به رودخانه گاماسیاب
می ریزد. این منطقه با بیش از صد هکتار جنگل طبیعی با درختان کهن و
بسیار قطور یکی از مناطق سیاحتی و گردشگری در غرب کشور محسوب می شود که
همه ساله هزاران نفر گردشگر علاقمند را به خود جذب می کند. ضمناً لازم
به ذکر است که این سراب در نزدیکی تپه باستانی گیان واقع شده است.
با
ورود ناصرالدین شاه قاجار بالای خروجی سراب گیان سنگ نوشته ای منقوش به
آیه قران نصب گردید. تفسیر آیه چنین است:«اگر از خدا بترسید کارهای
مشکل دو جهان شما آسان می گردد.»
سرچشمه
رودخانه گاماسیاب:
سراب
گاماسیاب در 20 کیلومتری جنوب شهرستان نهاوند واقع شده است و از دره
های شمالی کوه گرو سرچشمه می گیرد. دارای آبدهی 5 متر مکعب در ثانیه و
دمای متوسط 5درجه سانتیگراد است. در طول دره شهرستان و مسیر دشت
دلتایی نهاوند جاری است و به هنگام عبور، قسمت عمده روستاها و باغهای
باختری شهر را مشروب ساخته و راهی شهرستان صحنه در استان کرمانشاه می
شود. این رودخانه پس از ورود به استان کرمانشاه قره سو در عبور از
استان لرستان، سیمره و در استان خوزستان کرخه نامیده می شود و بعد از
این گذر پر پیچ و تاب به هورالعظیم می پیوندد.
سراب
ملوسان:
سراب
ملوسان در 17 کیلومتری شمال شهرستان نهاوند واقع گردیده است. زمینهای
اطراف این سراب، سرسبز و خرم و بیشتر روستاهای اطراف آن کوهستانی است و
بهمین علت از قدیم، بهترین منطقه پرورش بز کوهی و انواع شکارهای مختلف
بوده است.
پیل لاغه:
پیل لاغه
یکی از آثار تاریخی است که در جنوب غربی نهاوند واقع شده و همچنین یکی
از قدیمی ترین راههای ارتباطی شهر با روستاهای جنوب غربی بوده است که
از مناطق گردشگری فصل بهار و تابستان محسوب می شود.
سراب
فارسبان:
سراب
فارسبان در 32 کیلومتری جنوب غربی نهاوند با آبدهی 5/1 متر مکعب در
ثانیه است که هر ساله تعداد زیادی از گردشکران داخلی را به سوی خود جلب
می کند.
سراب گردو:
یکی دیگر از سرابهای
نهاوند سرای گردو است. این سراب در پانزده کیلومتری جنوب نهاوند و یک
کیلومتری روستای وراینه و در داخل یکی از دره های از ارتفاعات
گرو قرار گرفته است و درخت آن از دو نوع گردو و بید، بخصوص گردو تشکیل
شده است. از این جهت به سراب گردو مشهور شده است.
سراب کنگاور کهنه:
این سراب تقریباً در چهل
و پنج کیلومتری غرب نهاوند و در نزدیکی روستای کنگاور کهنه ور داخل یکی
از دره های کوه گرو قرار گرفته است. دبی متوسط این سراب حدود 0/5 متر
مکعب در ثانیه برآورد شده است. درختان این سراب از نوع چنار و بید است
و یک درخت تنومند و کهنسال چنار که عمر آن به بیش از چهار صد سال می
رسد در ابتدای سراب خودنمایی می کند.
از دیگر سرابهای
این شهرستان می توان به سرابهای بنفشه، گنبد کبود،
تازناب طاف و ورازانه باروداب
(قلعه باروداب) اشاره کرد.
سوغات
نهاوند:
گز بادامی
و پسته ای، شیرمال، کلوا و شیرینی معجونی، «سنل» که مختص این شهرستان
است با ترکیبی از آرد، شکر، هل، دارچین، زنجبیل، روغن و زعفران تهیه می
شود. لواشک، حلوا گردویی، عسل، نقل هلی و کاکائویی، انواع محصولات لبنی
به ویژه پنیر و خامه نهاوند از معروفیت بالایی برخوردار است.
علل توسعه نیافتگی گردشگری:
مسائل، مشکلات و عوامل مؤثر بر رکود گردشگری در شهرستان نهاوند:
گردشگری
در شهرستان نهاوند با وجود جاذبه های فراوان، به علت مشکلات فراوان،
توسعه چندانی نیافته است. از جمله علل این امر می توان به مسائل و
مشکلات زیر اشاره کرد.:
2.
ضعف در تبلیغات، اطلاع رسانی و بازار یابی.
1.
محدودیت و فقر جاذبه ها از نظر تأسیسات زیربنایی نظیر
آب، برق، حمل ونقل، راه، فرودگاه و... .
3.
ناکافی بودن تسهیلات بانکی برای سرمایه گذاری در صنعت
گردشگری.
4.
پائین بودن درجه توسعه یافتگی شهرستان که مردم کشور به
علت مسائل مالی و گردشگران خارجی به علت محدودیت تسهیلات رفاهی و
خدماتی، رغبت چندانی از خود نشان نمی دهند.
5.
کم توجهی به زیبا سازی، بهداشت، عمران معابر و اماکن
عمومی.
6.
وجود دغدغه های فرهنگی در زمینه انتقال فرهنگ گردشگران
خارجی.
دهکده
گیان:
دهكده گيان در 19 كيلومتري جنوب غربي شهر نهاوند و 2 كيلومتري سرآب گيان
در دامنه شمالي كوه گرو كه از مرتفعات زاگرس است قرار دارد . تپه در ضلع شمالي
دهكده نزديك آخرين خانه واقع است . باستان شناسان قدمت اين منطقه را 37 قرن قبل
از ميلاد مي دانند و مورخان را عقيده بر اين است كه 5500 تا 5700 سال قبل در اين
تپه مردماني مي زيسته اند كه از اقوام بومي ايران بوده اند و تمدني شبيه به تمدن
بين النهرين داشته اند .ولي بعدها اين قوم توسط اقوام اروپايي و آسيايي از بين
رفته و قوم جديد تمدن درخشان جديدي
را به وجود آورده اند كه با تمدن بين النهرين شباهتي
نداشته است
.براي
اولين بار
هرتسفلد آلماني در سال 1925 در تپه گيان موفق به كشف مداركي از انسان ما قبل تاريخ
شد . بعد از او ژرژ كنت نو سرپرست هيات فرانسوي
و ژ-اونولا به اين كار اقدام كردند .
در ارديبهشت سال 1310 خورشيدي (1931 م.) اجازه كاوش اين تپه به مدت 2 سال به هنري
ورن مدير موزه لوور فرانسه داده شد .عمليات اكتشاف از سپتامبر 1312 تحت نظر دكتر
كنت نو و دكتر گريشمن شروع شد و آقاي تقي سپهبدي
نيز به عنوان بازرس فني با ايشان
همكاري داشته است . نتيجه اين مطالعات در كتاب
"Fouilles , Du ,Tepe - Giyan , Pres . De Nehavend"
منشتر گرديده كه تاكنون به زبان فارسي
ترجمه نشده است
.
او و هيئت همراه تپه گيان را تا عمق 19 متري حفاري نمودند و در نتيجه
تحقيقات خود به 5 طبقه با خصوصيات متما يز برخورد نمودند كه نشانگر وجود 5 دوره
از تمدن قديم بود و نشان مي داد كه اين منطقه داراي قدمتي در حدود 5700 سال است .
به شرح زير:
طبقه پنجم ( دوره هم عصر با تمدن عيلام 5700 سال قبل ) . قديمي ترين آن
طبقات بود كه بين عمق 19 متر و 5/7 متري قرار داشت ودر آن سفالي با زمينه زرد يا
سبز كمرنگ با نقوش سياه به دست آمد طرح اين نقوش عبارتند از : خطوط هندسي مانند د
ندانه . خطوط شكسته . مثلث هايي كه از يك طرف به هم متصل مي باشند . تبر دوسر .
صليب مالت ( صليبي كه چهار بازوي آن مساوي است ) لوزي . چهارخانه و دوايري كه
داخل آنها تزئين شده است . بعلاوه روي اين سفال موضوع هايي نباتي نيز نقش شده بود
و از چهارده متر به پايين مارها و رديف مرغان آبي و
بز كوهي و پلنگ نيز ديده مي شد. در سفال منقوش طبقه پنجم گياهان حد فاصل ميان
سفال
ناحيه شمال هستند.
طبقه چهارم ( دوره هم عصر با تمدن شوش 5500 سال قبل ) از 9 متر تا 5/7
متر به زحمت از بالاي طبقه پنجم تشخيص داده مي شود و مركب از گورستان وسيعي است
كه 117 قبر از قبرها تحت مطالعه قرار گرفته و شامل سفل منقوش زرد رنگي است كه
خمير آن خوب پخته شده و گاهي رنگ آن نزديك به رنگ آجري مي شود و نقوش سياه رنگ
است . شكل ها و مضوع نقوش آن چندان متنوع نيست . مهمترين اين ظرف از حيث شكل خمره
هاي دهانه گشاد است كه داراي نقش روي گردن و شانه ظرف است . اين نقوش عبارت است
از خطوط افقي دندانه دار و خطوط موج دار كه بيشتر روي گردن ظرف است و يك نوار پهن
كه روي شانه ظرف قرار گرفته .موضوع نقاشي ها معمولا" پرنده و شانه است . رديف
مرغان آبي كه پهلوي هم قرارگرفته اند و در نقش شباهت به شانه پيدا كرده اند گاهي
نيز يك عقاب با بالهاي باز يا مرغان آبي در حال شنا نشان داده شده اند. در اين
طبقه فلزات فراوان است . برنز براي ساختن آب خورها و دستبندهاي بازوسرنيزه هاو
تبرهايي كه يك طرف آن مارپيج است به كار رفته در اين طبقه نقره نيز موجود است .
طبقه سوم ( دوره هم عصر با جزاير اژه و بالكان 4000 تا 4500 سال قبل) از
5/7 تا 6 متر و قبرهاي شماره 83 تا 101 تمدن قبلي مدتي ادامه مي يابد و پس از
اندك مدتي رو به زوال مي گذارد . سفال قرمز آجري رنگ با نقش سياه خصوصا" در ظروف
سه پايه اي . تنگهاي شكم دار و پايه دار . فنجان هاي دسته دار. ديزي ها و روغن
داغ كن ها ادامه مي يابد . نقوش منحصر به مثلثها. هاشورها و خطوط افقي موج دار مي
باشد. از بين اشيا
برنزي خنجرها. سنجاقهاي بلند و ظروف برنزي
قابل ذكر مي باشد.
طبقه دوم ( دوره آثار بنايي3400 تا 3800 سال قبل ) از 6 تا 4 متر و
قبرهاي 64 تا 82 شامل : آثار ابنيه و ساختما نها مي باشد . سفال منقوش هنوز تحت
تاثير سبك سفالهاي منقوش دوران پيش از ايراني است . ظروفي كه خميرشان زرد مايل به
خاكستري است و نقوش سياه دارند و داراي اشكال مختلف هستند مانند: تنگ هاي شكم دار
و پايه دار . سبد و فنجان دسته دار مزين به نوارهاي چهار خانه و گل پنج پر با
خورشيد و غيره بنابر اين در اين نقوش كه به صورت مجالس ترتيب داده شده سبك نقش
حيوانات مجددا" مرسوم گرديده است ولي علاوه بر اين سفال يك نوع ظروف گلي ديگرنيز
پيدا شد كه از جهاتي با آن اختلاف دارد مانند: ظروف و آب خوري هايي كه از حيث جنس
خمير با آنها شبيه است و نقوش آنها فقط خطوط افقي است كه به اشكال مختلف نقش شده
است . نوع اخير به سفال محدوده بين النهرين شباهت پيدا مي كند . در اين طبقه
فلزات چندان زياد نيست و بيشتر شامل پيكانها. دشنه ها و سنجاقهاي بلند بدو سريا
با سر مي باشد .
طبقه اول ( دوره ظهور آهن 3100 تا 3400 سال قبل) از عمق 4 متربه بالا
قبرها 1 تا 63 سه قشر از آثار ديده مي شود . در قشر اول كه از همه قديمي تر بود
آب خوري هاي بلندي قرار داشت كه منقوش به خطوط هندسي يا تزئينات ديگر بود مانند
مرغابي يا گياهاني كه به صورت مصنوعي در آمده است . اين سفال با سفال " نوزو" در
بين النهرين شباهت زياد دارد . در قشر وسطي كه آن را قشر نام نهاده اندسفال بدون
نقشي پيدا شده كه هيچ شباهتي به سفال قبلي نداشت . اين سفال سياه درخشان يا
خاكستري سياه رنگ يا قرمز رنگ است و با سفال گورستان در تپه سيلك قابل مقايسه است
. در قشر جديد دو قبر پيدا شد . آسيايي كه درآن دوقبر بوده شباهت به اشياء قبرهاي
استان لرستان و كورهاي سيلك داشت.
لازم به ذكر است اشيا پيدا شده در تپه گيان هم اكنون در موزه " لوور"
پاريس و موزه " ايران باستان " نگهداري مي شود
در اينجا به ذكر چند خبر از خبرگزاري ميراث فرهنگي مي پردازيم :
باستان شناسان
در جستجوي آثاري از حملات مكرر آشوريان به مادها در
تپه
گيان همدان هستند
28/1/1384
ادامه كاوش و
بررسي در تپه گيان همدان با هدف دستيابي به آثار
آشوري و تاريخ گذاري دقيق
سفالينه هاي موجود در اين محوطه باستاني به ماه هاي آينده
موكول شد.
ميراث استان ها
_
ادامه كاوش و بررسي در تپه گيان همدان با هدف دستيابي به آثار آشوري و تاريخ
گذاري
دقيق سفالينه هاي موجود در اين محوطه باستاني به ماه هاي آينده موكول شد.
به
گزارش «ميراث خبر»، برنامه كاوش 5 ساله در تپه
گيان نهاوند كه در روستايي به همين
نام در استان همدان قرار دارد و از جمله سه تپه يا محوطه مهم باستاني ايران با
گنجينه هايي از آثار دوران مادها محسوب مي شود موقتا متوقف و با پايان فصل سرما
مجددا ادامه خواهد يافت.
مهرداد ملك زاده، سرپرست تيم كاوش در گيان در مورد
نتايج به دست آمده در فصل اخير حفاري در اين منطقه به «ميراث خبر» گفت: «يكي از
مسايل مهم در تاريخ باستاني ايران، به ويژه در عصر مادها، تهاجم مكرر آشور به نواحي
غربي ايران است كه همزمان با مادها امپراتوري
بزرگي در ناحيه بين النهرين يا عراق
امروزي داشتند اما به رغم تهاجم هاي مكرر اين پرسش مطرح است كه صرف نظر از دو سنگ
نبشته، از اين حملات مكرر آشوري ها چه نشاني در ايران باقي مانده است.»
وي با
اشاره به كاوش ها و گزارشات باستان شناسي
فرانسويان در محوطه گيان افزود: «در جريان
پاسخ گويي به اين پرسش، ضمن مطالعه گزارشات ژرژ كنيتنو و «رومن گيرشمن»، متوجه
شدم
كه در اين گزارشات از سازه اي صحبت به ميان آمده كه در بالاترين لايه يا تراز تپه
گيان، شناخته شده و آن را به عنوان يك سازه يا
معماري خشتي توصيف كرده اند و مشخصات
ارايه شده درباره سبك معماري اين سازه به گونه اي است كه خبر از وجود يك كاخ به
سبك
آشوري مي دهد.«
ملك زاده به عنوان نتيجه كلي اين مطالعات افزود: «با توجه به
اين گزارشات مي توان چنين برداشت كرد كه در بالاترين لايه هاي باستان شناسي در تپه
گيان نهاوند، يعني در سرزمين مادها، پيش از اين
به يك كوشك آشوري دست يافته ايم كه
چند صد كيلومتر دورتر از خاك آشور، در ايران بنا شده است.«
وي با انتقاد از روش
هاي قديمي كاوش، به ويژه در محوطه گيان يادآور
شد كه طي هفتاد سال گذشته با توجه به
اخبار نقل شده از سوي مورخان مختلف در مورد حملات مكرر آشوري ها همواره اين سوال
براي همه باستان شناسان مطرح بود كه چرا اثري از حملات آشوري ها در خاك ايران به
دست نيامده است و عدم پاسخ گويي به اين سوال به
معني غفلت ورزيدن از كوشك آشوري _
مادي مكشوفه در گيان است كه هفتاد سال قبل، كشف و حتي پلان آن طراحي شده و مواد
فرهنگي آن نيز هنوز موجود است.
ملك زاده، پاسخ گويي به اين پرسش را مهم ترين
هدف خود در برنامه هاي اخير كاوش در گيان دانست و گفت: «انگيزه و هدف اصلي من در
اين حفاري هاي مجدد در گيان آن بود كه بررسي كنيم آيا آثار ديگري از نوع كوشك هاي
آشوري _ مادي در اين منطقه قابل دستيابي است يا
خير و در صورت دستيابي، با توجه به
تخريب هاي ايجاد شده در اين محوطه، آيا هنوز بررسي معماري آن و طراحي پلان آن
امكان
پذير است يا خير؟»
به گفته سرپرست تيم كاوش در گيان در صورت دستيابي به چنين
سازه اي علاوه بر طراحي پلان اوليه آن، مقايسه ميان اين سازه با دژها و كاخ هاي
آشوري در بين النهرين يا عراق امروزي و آنها نيز
ضروري است. ضمن اين كه در تپه گيان
ما با انبوهي از سفالينه هاي شكسته مواجه ايم كه همگي آنها قابل طراحي و بازسازي
مجدد است.
وي به اهميت نقوش اين سفالينه ها اشاره كرد و گفت: «متاسفانه در
حفاري هاي صورت گرفته به اين سفالينه ها هيچ توجهي نشده بود و تنها به سفالينه هاي
سالم و منقوش توجه كرده اند در حالي كه در تكنيك
هاي باستان شناسي نوين كليه
سفالينه ها اعم از سالم يا شكسته اهميت دارند و قابل بازسازي و طراحي مجدد هستند.
به ويژه كه اين نقوش در تاريخ گذاري آثار و مواد فرهنگي مكشوفه در اين محوطه، كمال
اهميت را دارند.»
كشف
يك
معماري خشتي آشوري در تپه گيان نهاوند
به رغم تشديد
تخريب در تپه گيان همدان و نابودي بيش از 90 درصد
اين محوطه باستاني، كاوش
گران موفق به كشف يك معماري خشتي ديگر شدند
ميراث استان ها _ به رغم تشديد تخريب در تپه گيان همدان و
نابودي بيش از 90 درصد اين محوطه باستاني، كاوش گران موفق به كشف يك معماري خشتي
ديگر شدند.
به گزارش «ميراث خبر»، در پي تلاش هاي صورت گرفته از سوي تيم كاوش در
تپه گيان نهاوند در همدان و از جمله سه تپه مهم باستاني ايران و به منظور دستيابي
به آثاري از حملات مكرر آشوريان به سرزمين مادها
در ايران، تيم كاوش در اين محوطه
باستاني موفق به كشف يك سازه خشتي ديگر شد. تكميل اين كاوش ها مي تواند ديدگاه
رايج
در مورد بخشي از تاريخ غرب ايران را دگرگون كند.
«مهرداد ملك زاده»، سرپرست تيم
كاوش در تپه گيان نهاوند در همين راستا به ميراث
خبر، گفت: «با توجه به كشف يك سازه
خشتي در تپه گيان نهاوند كه حدود هفتاد سال قبل توسط تيم كاوش گران فرانسوي به
دست
آمد و پس از تكميل مطالعه گزارشات موجود درباره مشخصات ارايه شده درباره سبك معماري
اين سازه متوجه شديم معماري اين سازه خبر از كشف
يك كاخ به سبك آشوري مي دهد.»
ملك زاده، اضاضه كرد: «با توجه به وجود اين كوشك يا سازه خشتي و با توجه به
اخبار مكرر و متعددي كه از حملات آشوريان به سرزمين مادها در اختيار
داريم، در اين
برنامه كاوش اميدوار به كشف سازه هاي معماري
ديگري شديم تا بتواند ابهام ناشي از
فقدان هرگونه آثاري از حملات و حضور آشوريان در ايران را روشن تر كند.»
به گفته
سرپرست تيم كاوش در تپه گيان نهاوند، اين ايده
حين آغاز كاوش ها تكامل يافت. ضمن
آنكه با انجام پاره اي مطالعات لايه نگاري، گروه كاوش موفق به كشف يك سازه خشتي
تازه شد.
ملك زاده در توضيح بيشتر فعاليت هاي صورت گرفته گفت: «با دستيابي به
اين سازه معماري پلان و تاريخ گذاري آن، يك كارگاه لايه نگاري و پي گردي تاسيس شد
تا براساس آن سطح تراز خاك بكر و دامنه گسترش
آثار در تپه گيان مشخص شود.«
علاوه بر اين گمانه زني هايي نيز به منظور تعيين عرصه و حريم تپه و تشخيص
ارتفاع آخرين لايه تپه صورت گرفت كه خود سبب گسترش دامنه فعاليت ها و تدوين دقيق تر
پرسش ها و يافته هاي موجود شده است.
ملك زاده با ابراز تاسف از شدت تخريب هاي
ايجاد شده در تپه گيان نهاوند تاكيد كرد: «تمام فعاليت هاي صورت گرفته در اين فصل
از كاوش تنها در 10 درصد باقي مانده از اين تپه انجام شده است، اما خوشبختانه هنوز
مواد فرهنگي ديگري از جمله سازه خشتي ياد شده در
تپه گيان باقي مانده است كه اعضا
كارگاه پي گردي طي كاوش هاي اخير موفق به كشف آن شدند.«
وي در مورد ويژگي هاي اين سازه خشتي جديد گفت: «بافت
معماري تازه اي كه هم اكنون در گيان به دست آمده، از نظر چيدمان خشت ها و
الگوهاي معماري شبيه به معماري خشتي رايج در عصر آهن 3 (900 سال قبل از ميلاد تا
600
سال قبل از ميلاد) است كه نمونه هايي از آن در نوشيجان تپه و گودين
تپه
بازشناسي شده است. البته شايد تيم كاوش در اين
عمليات نتواند به يك ساختمان بزرگ و
كهن كه قابل مقايسه با كوشك به دست آمده در ديگر كاوش هاي باستان شناسان باشد،
دست
يابد. اما هدف كلي ما در اين فصل از كاوش ها، كشف انطباق ميان دژ خرخار آشوري در
متون يوناني با كوشك خشتي به دست آمده است كه
اگر به اثبات برسد، طبيعتا انتظار مي
رود آثاري از نامه ها و مكاتبات ميان شاه آشور با حاكم خرخار نيز به دست آيد.«
به گفته ملك زاده دستيابي به كوچك ترين آثاري از اين دست حتي يك گل نوشته يا
لوح كوچك با دو كلمه قابل تشخيص به خط ميخي هم مي تواند درك باستان
شناسي رايج را
نسبت به اين دوره از تاريخ ايران دگرگون كند.
وي همچنين از ادامه عمليات كاوش در گيان نهاوند خبر داد و
گفت: «حفاري گيان براي مدت 5 فصل يا يك دوره پنج ساله طراحي شده كه تاكنون دو فصل
از آن را پشت سر گذاشته ايم و تاكنون علاوه بر
سازه خشتي ياد شده، موفق به كشف
سفالينه هايي شديم كه از نظر سبك مشابه ظروف سفالي آشوري است و اين يافته ها
اندكي
ما را به پيش فرض هايمان در مورد شناخت عصر آهن 3 در گيان نزديك تر كرده است.«
وي در پايان اظهار اميدواري كرد كه تيم كاوش در پايان برنامه كاوش در گيان قادر
به تهيه يك مونوگرافي يا تك نگاشت تاريخي در مورد عصر آهن پاياني در
اين منطقه شود
و از طريق تطبيق و مقايسه با سفالينه ها و آثار
معماري به دست آمده از تپه نوشيجان
و باباجان، بتواند آثار و نتايج به دست آمده در گيان را بازسازي و اطلاعات و
نتايج
حاصله را مدون كند.
كاوش هاي
باستان شناسي در گيان نهاوند و دستيابي به يافته هاي
جديد
29/1/1384
فصل
دوم كاوش هاي
باستان شناسي در تپه گيان
نهاوند با هدف بازنگري در گاه نگاري تپه و بررسي آثار
موجود از جنبه هاي
جغرافيايي _ باستان شناسي _ تاريخ هنر و زيست بوم شناسي در اين
محوطه، تا پايان ماه جاري
به پايان مي رسد.
ميراث استان ها _ فصل دوم كاوش هاي باستان شناسي در تپه گيان
نهاوند با هدف بازنگري در گاه نگاري تپه و بررسي آثار موجود از جنبه هاي جغرافيايي
_
باستان شناسي _ تاريخ هنر و زيست بوم شناسي در اين محوطه، تا پايان
ماه جاري به
پايان مي رسد.
«فرهاد فرزانه»، مدير كل ميراث فرهنگي همدان با اعلام اين مطلب
به «ميراث خبر»، گفت: «در فصل دوم كاوش هاي باستان شناسي تپه گيان نهاوند كارشناسان
فعاليت هاي آغاز شده در تابستان سال گذشته را
ادامه مي دهند.اين فعاليت ها شامل
تعيين حريم تپه، احداث كارگاه پيگردي و مشخص
كردن عمق لايه هاي استقراري بوده است.»
وي در ادامه مهم ترين هدف گروه كاوش را در مطالعات اخير، بازنگري در گاه نگاري
گيان دانست و افزود: «لايه نگاري هاي پيشين در محوطه باستاني گيان
در حدود 70 سال
پيش توسط هيات باستان شناسي فرانسوي در موزه
لوور صورت گرفته بود كه هر چند باستان
شناسان بنامي چون «رومن گيرشمن» و «ژرژ كنتينو» سرپرستي تيم كاوش را بر عهده
داشتند
اما با توجه به محدوديت روش هاي قديمي امروزه بسياري از نتايج به دست آمده مورد
ترديد باستان شناسان قرار گرفته است.»
وي پيشرفت هاي تكنيكي جديد و روش هاي نوين علمي _ آزمايشگاهي و انجام
كاوش هاي مجدد را به صورتي پيشرو و روزآمد ضروري دانست و گفت: «علاوه بر كاوش هاي
مجدد، مطالعه داده هاي فرهنگي و دست يافته هاي
باستاني در حفاري هاي پيشين نيز بخش
ديگري از اهداف تحقيقاتي اين فصل از كاوش ها را تشكيل مي دهد.»
به گفته فرزانه،
در اين دوره از كاوش ها بخشي از يافته هاي گيان
به ويژه سفالينه هايي كه هم اكنون
در بخش پيش از تاريخ موزه ملي ايران نگاهداري مي شود با معيارهاي روز مورد سنجش و
ارزيابي مجدد قرار خواهند گرفت.
كاوش هاي باستان شناسي اخير كه چندي است آغاز
شده تا آخر مرداد ماه سال جاري پايان مي يابد كه نتايج آن نيز توسط سرپرست تيم
كاوش
اعلام خواهد شد.
تپه گيان
نهاوند از جمله چند تپه مشهور باستاني ايران است
كه در كنار محوطه هاي باستاني
ديگري چون تپه حصار دامغان و تپه سيلك كاشان در مطالعات باستان شناسي حايز اهميت
ويژه اي است.
اين تپه نخستين بار در دهه 30 شمسي، دوبار به وسيله باستان شناسان
فرانسوي مورد كاوش قرار گرفت كه منجر به كشف پنج طبقه استقراري از تمدن باستاني در
آن شد. در اين طبقات آثار سفالي بسياري به دست
آمده كه به دو دسته تقسيم مي شوند:
نخست سفال هاي منقوش رنگارنگ با زمينه نخودي و قرمز با نقوش سياه رنگ و ديگري
سفال
هاي تك رنگ سياه درخشان يا خاكستري بدون نقش.
اين سفال ها با اشكالي از بز
كوهي، مار، پلنگ، عقاب، مرغان آبي و خطوط و
اشكال هندسي تزيين شده اند كه هم اكنون
بسياري از آنها در موزه ملي ايران در معرض بازديد علاقه مندان قرار دارد
در فصل دوم كاوش بررسي مي شود .
كوشك موجود
درتپه گيان احتمالا همان دژ خرخار درمتون آشوري
است
29/1/1384
پژوهش هاي اخير
هيات كاوش در تپه گيان نهاوندكه به منظور بازنگري در
يافته هاي پيشين آغاز شده
بود ، اين بار به منظور شناسايي ومقايسه دژمادي« خرخار
» كه در متون آشوري ازآن
ياد شده با كوشك موجود در اين محوطه، و به منظور پاسخ گويي
به سوالات تازه باستان
شناسان ادامه مي يابد .
ميراث استان ها _ پژوهش هاي اخير هيات كاوش در تپه گيان
نهاوندكه به منظور بازنگري در يافته هاي پيشين آغاز شده بود ، اين بار به منظور
شناسايي ومقايسه دژمادي« خرخار » كه در متون آشوري ازآن ياد شده با
كوشك موجود در
اين محوطه، و به منظور پاسخ گويي به سوالات تازه
باستان شناسان ادامه مي يابد .
تپه باستاني گيان در 19 كيلومتري جنوب نهاوند ،ازجمله قديمي ترين محوطه هاي
باستاني ايران است قديمي ترين يافته هاي باستان شناسي در اين محوطه
حاكي از آ ن است
كه اين منطقه داراي پنج دوره تمدني است كه به
ترتيب ازگيان يك تاگيان پنج نام گذاري
شده و قديمي ترين دوره آن داراي قدمتي در حدود 5700سال است .
«مهرداد ملك زاده»، سرپرست تيم كاوش در تپه
گيان نهاوند در گفتگو با«ميراث خبر»، به بخشي ازمتون آشوري اشاره كردو گفت :« در
اين متون ،از يك دژمادي به نام «خرخار» ياد شده است كه ازبرخي جهات با كوشك آشوري
_
مادي موجود در اين محوطه باستاني مشابه است .ازاين روباستان شناسان
هم اكنون با اين
پرسش تاريخي مواجهند كه آيا دژ خرخار، همان دژ
يا كوشك به دست آمده در تپه گيان است
يا خير؟«
وي ضمن طرح چند پرسش اساسي در تحليل يافته هاي قبلي گفت: «بررسي اهميت
و جايگاه ويژه نهاوند در شريان و شاهراه مواصلاتي مهم شرقي _ غربي آن دوره يكي از
موضوعاتي است كه از نظر تيم كاوش حائز اهميت است
.
ملك زاده با اشاره به معاني
سفال هاي منقوش معروف به گيان 2 در محوطه گيان
اظهار داشت: «اين مفاهيم حكايت از
تعلق اين سفال ها به عصر آهن 3 يعني قرن 7 و 8 پ.م دارد اين مساله باعث شگفتي
باستان شناسان است، چرا كه عصر آهن، عصر سفال هاي غير منقوش است و دستيابي به سفال
هاي منقوش در اين دوره براي كارشناسان ايجاد
سوال كرده است.
وي در ادامه به
پيوستگي و تداوم تاريخي _ فرهنگي در تپه گيان
اشاره كرد و گفت: «با توجه به اين كه
محوطه هاي استقراري در ايران غربي در گذار از عصر مفرغ به عصر آهن غالبا دچار
گسست
شده اند، تداوم و پيوستگي فرهنگي در تپه گيان پرسش باستان شناسي مهمي است كه ما در
صدد پاسخ گويي به آن هستيم.»
به گفته سرپرست تيم كاوش در گيان، اين پيوستگي و
تداوم تمدني _ استقراري كه از گيان 1تاگيان5 شاهدآن هستيم از نظر زيست بوم شناختي
نيز سوال برانگيز است كه احتمال مي رود شرايط آب و هوايي، دشت پر آب نهاوند و زمين
هاي پر حاصل آن امكان استقرار مداوم يك تمدن يك
جانشين متكي براقتصاد كشاورزي رابه
مردم اين منطقه بخشيده باشد درحالي كه درساير محوطه هاي باستاني، به ويژه در
ايران
غربي شاهدچنين دوره طولاني از تداوم فرهنگي نيستيم.
كاوش هاي باستان شناسي اخير
كه از مرداد ماه سال جاري آغاز شده علاوه
برتحقيق در موارد مورد نظر،در راستاي
تحقيقات صورت گرفته درفصل نخست كاوش، به بازنگري در نتايج بررسي هاي باستان
شناسان
فرانسوي در اين محوطه باستاني نير مي پردازد.«
به عقيده باستان شناسان آنچه
انجام اين بازنگري ها را ضروري مي كند، روش هاي
كهنه و قديمي به كاررفته دراين
حفاري ها است. زيرااگرچه تيم كاوش فرانسوي دراين منطقه در روزگار خود از روش هايي
علمي به منظور كاوش در منطقه بهره برده اند اما استفاده از تكنيك هاي مدرن كاوش اين
روش ها و نتايج حاصل از آن را ناكارآمد كرده
است. لذا بازنگري آنها امري ضروري است.
در روش لايه نگاري متري، باستان
شناسان فرانسوي طبقات استقراري را به ترتيب از يك تا 19 طبقه تقسيم بندي كرده
اند،
در حالي كه با پيشرفت آگاهي ها و روش هاي پويا در ثبت و ضبط و گردآوري اطلاعات، روش
متري فاقد اعتبار علمي شناخته شده است.»
به گفته ملك زاده مقايسه آثار به دست
آمده با مطالعات تطبيقي صورت گرفته در ساير سايت هاي باستاني هم افق با تپه گيان،
همانند گودين تپه، ايجاب مي كند كه اين لايه نگاري ها مورد بازنگري مجدد قرار گيرد.
اين كاوش هاتا اواخر مرداد ماه سال جاري پايان مي يابد.
مطالب مربوط به دهکده
گیان
به نقل از سایت:www.nahavand.ir
|
