|
|
|
|
|
|
|
مشخصات جغرافیایی: |
|
|
شهرستان نهاوند داراي چهار شهر به نام هاي نهاوند، فيروزان ، گيان و برزول به مركزيت نهاوند و داراي 183 آبادي ، 4 بخش به نامهای مرکزی، خزل، زرین دشت ، گیان و 7 دهستان است . بخش مركزي شامل 5 دهستان به نامهاي طريق الاسلام ، فضل ، گيان ، شعبان و گاماسياب و بخش خزل شامل دو دهستان به نامهاي خزل شرقي و سلگي است .این شهرستان با مساحتي در حدود 1800 كيلومتر مربع و بیش از حدود 200 هزار نفر جمعیت، دارای مختصات جغرافيايي 34 درجه و 1 دقيقه طول شرقي است. در جنوب غربي استان همدان، به فاصلهي 440 كيلومتری جنوب غرب شهر تهران و 160 كيلومتري جنوب شهر همدان واقع شده است . از شمال به شهرستان تويسركان ، از شمال غرب و غرب به استانكرمانشاه ، از جنوب و جنوب شرق به استان لرستان و از شرق به شهرستان ملاير محدود مي گردد . دشت نهاوند و ارتفاعات پيرامون آن (محدودهيطبيعي نهاوند) يك حوضهي بازاست. علاوه بر اينكهشبكههاي جاري داخل اين حوضه به خارج از آن زهكشي مي شوند ، همچنين داراي جريانهاي ورودي ازحوضههاي مجاور نيز ميباشد ، كه عبارتاند از : رودخانهي حرم آباد ملاير و قُلقُل رود تويسركان. هر دو رود ازشمال با برشي كه در ارتفاعات شمالي نهاوند ايجاد كردهاند وارد دشت نهاوند شده و به رودخانهي گاماسياب مي پيوندند .
عکس از محدوده ی کوی ابوذر محدودهي طبيعي نهاوند با مساحتي در حدود 38/1706 كيلومتر مربع ، داراي مختصات جغرافيايي 33درجه و 57 دقيقه تا 34 درجه و 27 دقيقه عرض شمالي و 47 درجه و 53 دقيقه تا 48 درجه و 37 دقيقه طولشرقي است . مركز حوضه داراي مختصات جغرافيايي 34 درجه و 15 دقيقه عرض شمالي و 48 درجه و 15 دقيقهطول شرقي مي باشد . ارتفاع شهرنهاوند از سطح دريا در حدود 1667 متر است . در سال 1369 بر اساس مصوبهي وزارت كشور دهستان خزل غربي از محدودهي سياسي شهرستان نهاوند جدا و به محدودهي سياسي شهرستان كنگاور الحاق گرديد . بنابراين وسعت حوزهي سياسي شهرستان نهاوند با جدا شدناين دهستان از آن كاهش يافته و محدودتر گرديده است سيماي طبيعي· از نظر سيماي طبيعي ، منطقهي نهاوند يك دشت ميانكوهي است كه با جهت شمالغرب- جنوب شرق بين دو سلسله ارتفاعات شمالي (كوه سفيد ، آردشان ، شادمانه) و جنوبي (گرين) قرارگرفته است . بنابراين سيماي كلي منطقه به دو چهرهي جداگانهي كوهستان و دشت تقسيم مي شود كه در ادامه به شرح آنها مي پردازيم: الف - كوهستان همانطور كه گفته شد ارتفاعات منطقه به دو دسته : ارتفاعات جنوبي و ارتفاعات شمالي تقسيم مي شوند . اينارتفاعات تا حدودي دشت را دور زده و تقريباً آنرا محصور نمودهاند و گذر از آنها از طريق گردنهها و معابرطبيعي ايجاد شده توسط رودخانهها ميسر و مقدور مي باشد . ب - دشت در قلمرو محدودهي طبيعي نهاوند علاوه بر ناهمواريهاي ياد شده ، دشت نسبتاً فروافتادهاي در امتداد جنوب شرقي - شمال غربي كشيده شده است كه آن را در ادبيات جغرافيايي ، "دشت نهاوند"گويند. شيب غالب عمومي اين دشت بين 0 تا 5 درصد (0 درجه تا 3/3 درجه) مي باشد و شهر نهاوند در كنارهي ايندشت واقع است . طول اين دشت معادل 5/63 كيلومتر و عرض آن بين 7 تا 5/16 كيلومتر متفاوت است و متوسطعرض آن برابر 6/11 كيلومتر محاسبه گرديده و مساحت اين دشت نيز 848 كيلومتر مربع يعني 69/49 درصد ازكل محدودهي طبيعي حوضهي گاماسياب مي باشد و ميانگين ارتفاع آن از سطح دريا در حدود 1660 متر است . وجود اين دشت و رودخانه گاماسياب كه از بههم پيوستن جريانهاي حاصل از سرابهاي گاماسياب(سرچشمهي رودخانه گاماسياب) ، گيان ، گنبد كبود و پارسبان (فارسبان) به وجود مي آيد و نيز وجود چشمهها ،قنوات (كه البته در حال حاضر تعداد آنها بسيار كاهش يافته است) و چاههاي عميق و نيمه عميق متعدد باعث شدهاست كه كشاورزي شهرستان نهاوند از رونقي خاص برخوردار باشد و منبع اصلي معيشت مردم شهرستان را تشكيلدهد آب· و هوا (اقليم) آب و هواي منطقهي نهاوند تحت تأثير عرض جغرافيايي ، ارتفاع از سطح دريا ، جهت و امتداد كوهها و وزشبادهاي محلي مختلف قراردارد . براساس آمار ، ميانگين سالانهي دما در منطقه در حدود 7.12+ درجه سانتيگراد است . سردترين ماه ، دي ماه با ميانگين 5.0- درجه سانتيگراد و گرمترين ماه ، تيرماه با ميانگين 6.25+ درجه سانتي گراد است . رژيم افزايش دما تقريباً داراي نوسان منطقي است به طوري كه از ديماه تا تيرماه روند صعودي و افزايش دارد و از تير به دي ماه بالعكس روند نزولي پيدا كرده و كاهش مي يابد. جغرافياي سياسي اقصادي نهاوند: به استناد نتايج تحقيقاتي كه پروفسور گريشمن از تپه گيان واقع در 18 كيلومتري جنوب غربي نهاوند ارائه كرده است حدود 37 قرن پيش از ميلاد مسيح قومي در اين شهر زندگي مي كردند كه تمدني شبيه به تمدن بين النهرين داشتندو بعد ها به دست اقوام ديگر از بين رفتند. در حال حاضر قدمت اين شهر از نظر تمدن به بيش از 6000 سال مي رسد.اين شهرستان مقارن انقراض هخامنشيان در حمله اسكندر مورد تاخت و تاز قرار گرفت اما به دليل داشتن دژ و باروهاي محكم در امان ماند. سلوكيان نيز به اين شهر حمله كرده و پس از فتح آن ، مدتي در نهاوند اقامت گزيدند در حمله اعراب به ايران سپاهيان اسلام در نهاوند با مقاومت سپاهيان ايران روبرو شدند ولي در نهايت سپاه ايران شكست خورد . در دوره قاجاريه ، ناصرالدين شاه ضمن بازديد از اين شهر ، دستور داد قلعه نهاوند را كه دژي تاريخي محسوب مي شد خراب كنند . تقسيمات سياسي
از نظر تقسيمات كشوري منطقهي نهاوند طي دورههاي
مختلف تغييراتي داشته است . در تقسيمات مربوط به سال 1329 اين شهرستان
جزء استان كردستان ، در سال 1335 جزء استان كرمانشاهان ، در سال 1345 جزء
فرمانداري كل همدان و از سال 1355 به بعد در محدودهي سياسي استان همدان
قرار گرفته است . از آن تاريخ بهبعد تغييري نداشته ، تا اين كه در سال
1369 ، دهستان خزل غربي از بخش خزل شهرستان جدا و به شهرستان كنگاور
الحاق گرديد .
الف - زندگي عشايري شهرستان نهاوند خود فاقد
عشاير كوچ رو است ، ولي عشاير استانهاي هم جوار از جمله لرستان و
كرمانشاهان ازارتفاعات و مراتع ييلاقي منطقه ، استفاده مي كنند . آنها
غالباً دامدارند و به پرورش بز و گوسفند مي پردازند .
|
|
|
|
|
