![]()
|
||||||||
|
|
|
|||||||
|
نگرشي بر پيشينهي نهاوند به استناد سكه نوشته ها: سكه شناسي ، كه بخش مهمي از باستان شناسي است ، از اهميت ويژهاي برخوردار است . زيرا روشنگر رويدادهاي مبهم و تاريك گذشته است . با مطالعهي دقيق سكهها تاريخ غبار آلود و فراموش شدهي قرون گذشته آشكار مي شود و در معرض ديد محققان و دانش پژوهان قرار مي گيرد . سكه پيام آور گذشته هاست و از زمان هاي دور سخن مي گويد . آن هم نه بر پايهي شك و ترديد و پندار، بلكه بر اساس آن چه به درستي اتفاق افتاده است . سكه ، سند و مدركي است كه از آغاز پيدايش تغيير و تصرفي در آن راه نيافته است . هر زمان كه باستان شناسان آثار برجاي مانده از دوران گذشته را مورد كاوش قرار مي دهند ، اين امكان وجود دارد كه با يافتن يك سكه ، بخش فراموش شدهاي از تاريخ يا حلقهي مفقودهي سلسله يا حكومتي تكميل گردد ، افسانهاي به حقيقت بدل شود ، يا نظريهاي كه واقعيت تاريخي تلقي مي شده ، باطل و مردود گردد . سكه در هنر نيز مقام و منزلت بس ارجمندي دارد و با مطالعهي آن به خوبي مي توان به چگونگي ترقي و انحطاط هنر در ادوار مختلف و در ميان اقوام آگاه گرديد . با مطالعهي شهرهايي كه سكه در آن ها ضرب شده ، مي توان جغرافياي تاريخي آن مناطق را با دقت بيش تري تدوين و ترسيم كرد و غبار از چهرهي شهرهاي فراموش شده زدود . در اين جا سخن از معرفي برخي سكه هاي نهاوند ، شهر كهن و باستاني ايران است . شهري كه به قدمت تاريخ سرزمين ماست و در تندباد حوادث ، با قامتي رسا محكم و استوار ، بر جاي ايستاده و در چهرهي زمان و تاريخ مي نگرد. در توصيف سكه مي توان گفت قطعه فلزي است به وزن معين ، كه روي آن علامت رسمي دولت يا حكومتي كه عيار و وزن آن را نشان مي دهد نقش گرديده است . سكه از فلزات مختلف مانند طلا و نقره و آلياژهايي مثل برنز ساخته شده ، كه اصول اوليهي آن پس از حدود بيست و هفت قرن ، هم چنان ثابت و پابرجاي مانده است. هردوت مورخ يوناني مي گويد :«به طوري كه مشهور است ليدي ها اولين مردمي هستند كه سكهي طلا و نقره ضرب زدهاند .» با آن كه كورش (559-529ق.م) ، بنيان گذار سلسلهي هخامنشي ، متوجه لزوم ضرب سكه و تأسيس ضرابخانه بود ، مرگ او اين فرصت را به وي نداد . كمبوجيه (529-521ق.م)در دوران كوتاه فرمانروايي خود ، گرفتار عصيان ها و لشگر كشي ها شد . به همين جهت فرصت پرداختن به امور داخلي را نيافت . اما داريوش اول (521-485ق.م) پس از برقراري نظم در امپراتوري پهناور هخامنشي ، به تشكيلات امور داخلي و تقسيمات مملكتي و ممالك تابعه پرداخت و به خصوص نسبت به وضع مالي و اقتصادي توجه خاصي مبذول داشت و پس از آن كه نظام اداري و مالي را قوام بخشيد ، به ضرب سكه اقدام كرد . بنا به دستور داريوش اول ضرابخانه ها تأسيس گرديد و با روش معيني به ضرب سكه پرداخت . سكه هاي زرين را « دريك » و سكه هاي سيمين را « شِكِل » مي ناميدند . متأسفانه نام ضرابخانه ها و شهرهايي كه اين سكه ها در آن جا ضرب شده بر سكه ها نوشته نگرديده است . به همين جهت از لحاظ سكه شناسي، آگاهي و اطلاعي در مورد شهر كهن نهاوند در زمان هخامنشيان نداريم . آن چه مسلم است نهاوند پس از ورود و استقرار اقوام آريايي ، كه قرن ها به طول انجاميد ، به تشكيل دولت ماد جزء مادر بزرگ و يا به گفتهي دياكونوف جزء ماد سفلا بوده است . پس از آن كه سلسلهي ماد، توسط اقوام پارسي و خاندان هخامنشي از عرصهي تاريخ كنار رفتند ، اين سرزمين بخشي از امپراتوري هخامنشي گرديد . اما در هيچ يك از كتيبه ها و ساير آثار دوران هخامنشي ، نامي از نهاوند برده نشده و محتمل است كه اين شهر و ناحيه در آن زمان به نامي ديگر مشهور بوده است . *** با نگاهي گذرا بر سكه هاي نهاوند ، اگر چه مجال بررسي همه جانبه در اين مختصر ممكن نبود ، مي توان دريافت كه اين شهر كهن در بستر زمان ، شاهد بسياري از تحولات عظيم تاريخي و اجتماعي بوده و به رغم يورش هاي مخرب و مرگ بار بيگانگان ، دليرانه به حيات فرهنگي ، اجتماعي و اقتصادي خود در طول تاريخ ادامه داده است .
تصوير چند سكه از ضرابخانه هاي نهاوند در قديم متن روي سكه : الله احد الله الصمد لم يلد و لم يولد و لم يكن له كفواً احد حاشيه سكه : محمد رسول الله ارسله بالهدي و دين الحق ليظهره علي الدين كله ولوكره المشركون متن پشت سكه : لا اله الا الله وحده لا شريك له حاشيه سكه : بسم الله ضرب هذا الدرهم بماء البحره (نهاوند) في سنته ثمانين (هشتاد هجري)
متن روي سكه : سكه فتحعلي شه خسرو صاحبقران متن پشت سكه : ضرب بلده نهاوند
به نقل از سایت:www.nahavand.ir |
||||||||